Stap 2 – Zoektermen

Na het definiëren van de zoekvraag ga je zoektermen bedenken. Het gebruik van de juiste zoektermen is heel belangrijk. Je bent misschien gewend om in de zoekbalk zo maar wat termen in te vullen. Als je op die manier niet meteen de informatie vindt die je zoekt, kun je denken dat de informatie er niet is. Vaak klopt dat niet. Door op een gestructureerde manier zoektermen te bedenken voordat je gaat zoeken, worden je zoekresultaten beter.

Zoektermen bedenken

Een effectieve manier van zoeken is de “bouwsteenmethode”. Je deelt je (zoek)vraag eerst op in een aantal componenten. Daarmee bedenk je specifieke zoektermen waarmee je gaat zoeken.

Voorbeeld:
Je zoekt literatuur over Renaissance-kunst uit Italië.
Je vraag is: Wat zijn de voornaamste kenmerken van Italiaanse Renaissance kunst?

De belangrijkste componenten van deze vraag zijn:

  • Renaissance
  • Kunst
  • Italië
Renaissance Kunst Italië
Wedergeboorte Art Italy
Maniërisme Schilderkunst Toscaans
Etc. Beeldhouwkunst Toscane
Etc. Florence
Etc.

Bij het bedenken van zoektermen kun je denken aan

VariantVoorbeeld
Ruimere zoekterm Cultuurgeschiedenis
Nauwere zoekterm Schilderkunst
Beeldhouwkunst
Verwante zoektermHumanisme
Spelingsvarianten 14e eeuw
Veertiende eeuw
Verbuigingen Toscane
Toscaans
(quasi)Synoniemen Wedergeboorte
Vroegmoderne Tijd
Vaktermen Maniërisme
Enkel- of meervoud gebruiken Kunstenaar
Kunstenaars
Vertalingen Italy
Art
Samenstellingen Online
On line (Engelse taal)
Uitschrijven van afkortingen IT – Italië

Antoniemen
Soms kan het nuttig zijn om te zoeken met antoniemen. Dit zijn woorden met een tegenovergestelde betekenis die ook relevante informatie kunnen opleveren.

Voorbeelden van antoniemen zijn:

  • werkloosheid – werkgelegenheid
  • welvaart – armoede
  • groei – krimp

Tips voor zoektermen
Wetenschappers en andere professionals maken in hun publicaties gebruik van vaktermen. Als je deze termen niet kent, kun je makkelijk belangrijke publicaties missen. Houd er ook rekening mee dat de voertaal in de wetenschappelijke wereld Engels is.

  • Bekijk een aantal wetenschappelijke publicaties of vakpublicaties over je onderwerp om achter specifieke vaktermen te komen.
  • Ga op zoek naar specifieke (vak)termen door een aantal zoektermen die je al hebt uit te proberen. Speur in de resultaten naar nieuwe zoektermen. Je kunt hierbij gebruik maken van de Sneeuwbalmethode ((zie stap 4 zoekmethoden).

Hulpmiddelen

Als je nog niet thuis bent in de terminologie van je onderwerp, kun je een aantal hulpmiddelen gebruiken bij het bedenken van zoektermen:

Online woordenboeken

  • Algemene woordenboeken
  • Vakwoordenboeken zoals technische woordenboeken, medische woordenboeken

Parelgroeimethode
Je kiest een artikel of boek dat goed bij jouw vraag aansluit en je gebruikt de informatie die je daarin vindt, om verder te zoeken.

Meer hierover vind je bij Parelgroeien (zie stap 4 zoekmethoden).

Stap 2 – Zoektermen